Translate

27 Mart 2026 Cuma

Ağrı Anında Vücutta Neler Oluyor? Stres Hormonlarını Yönetmenin Anahtarı: Nefes

Doğum eylemi, anne vücudu için hem yoğun bir fiziksel performans hem de kompleks bir hormonal değişim sürecidir. Bu süreçte vücut, ağrı ve fiziksel yüklenme sinyallerine karşı "stres yanıtı" olarak adlandırılan nöroendokrin bir mekanizmayı devreye sokar. Bu mekanizmanın merkezinde böbrek üstü bezleri (adrenal bezler) ve otonom sinir sistemi yer alır.

Hormonal Mekanizma: Adrenalin ve Kortizol
Doğum sancıları (kontraksiyonlar) başladığında, hipotalamus-pitüiter-adrenal (HPA) aksı aktive olur. Bu aktivasyon sonucunda böbrek üstü bezlerinden iki temel hormon salgılanır:
  1. Adrenalin (Epinefrin): Bezlerin iç kısmı olan medulla bölgesinden salgılanır. Sempatik sinir sistemini uyararak kalp debisini artırır ve anlık enerji sağlar.
  2. Kortizol: Bezlerin dış katmanı olan korteks bölgesinden salgılanır. Uzun süreli stres adaptasyonunu yönetir ve metabolik süreçleri düzenler.
Araştırmalar, vajinal doğum sırasında maternal kortizol seviyelerinin sezaryene kıyasla daha yüksek olduğunu göstermektedir; bu artış, literatürde bebeğin akciğer maturasyonu üzerinde olumlu etkiler yaratabileceği şeklinde yorumlanmaktadır(Stjernholm, YV. ,2016).
Otonom Sinir Sistemi ve Nefesin Rolü
Doğum süreci, Sempatik Sinir Sistemi (SSS) ve Parasempatik Sinir Sistemi (PSS) arasındaki hassas dengeye dayanır. SSS "savaş ya da kaç" tepkisini vererek kas gerginliğini artırırken, PSS "dinlen ve sindir" modunu aktive ederek rahim kaslarının daha ritmik ve efektif çalışmasına olanak tanır.
Bu noktada "nefes" hayati bir köprü görevi görür. Derin ve yavaş ekspirasyon (nefes verme) ağırlıklı solunum egzersizleri, Vagus sinirini uyararak PSS'yi aktive eder. Bu aktivasyon, aşırı adrenalin salınımını baskılayarak oksitosin (doğum hormonu) ve endorfin (doğal ağrı kesici) salınımını optimize eder. Dolayısıyla bilinçli nefes, biyolojik stres yanıtını fizyolojik olarak *modüle eden etkili bir araçtır.
Sonuç
Doğumda yükselen kortizol ve adrenalin seviyeleri fizyolojik bir gerekliliktir. Ancak bu sürecin yönetilemez bir strese dönüşmemesi, otonom sinir sisteminin regülasyonu ile mümkündür. Nefes teknikleri aracılığıyla sağlanan parasempatik aktivasyon, doğumun ilerleyişini olumlu yönde etkileyen en temel biyofiziksel müdahaledir.
Bu nedenle bir EBE ile doğuma hazırlanmalısınız. Çünkü 👉
Doğum sırasında stres hormonları yükselir, ama doğru nefes teknikleriyle bu süreci yönetmek mümkün.
Deneyimli bir ebe, nefesinizi yönlendirerek hem rahatlamanızı sağlar hem de doğumun doğal ritmini destekler.
Bu rehberlik sayesinde doğum, korkulacak bir süreç değil, sizin kontrolünüzde güçlü ve olumlu bir deneyime dönüşür.
Kaynakça:
*Modüle etmek: Vücuttaki biyolojik bir süreci, bağışıklık yanıtını veya sinirsel aktiviteyi tamamen durdurmak veya başlatmak yerine, dengelemek, ayarlamak, hızını değiştirmek veya şiddetini (artırıp azaltarak) kontrol altına almak anlamına gelir. Bu işlem, sistemin normal çalışmasını sağlamak veya bozulmuş dengeyi geri getirmek için kullanılır.

23 Mart 2026 Pazartesi

Sorun Bebek Değildi 2- “Zamanla Olacak” Dediğimiz Şeyler

Herkes hızlı sonuç istiyor. Ama bazı süreçler, aceleye gelmez. Çoğumuz mucizelerin hemen gerçekleşmesini bekliyoruz. Emek vermek, sabretmek, disiplinli olmak, dirayetli olmak ve en önemlisi gerçekten istemek gerekiyor.

İstemek bir insan için en kolay eylemdir ama karşılığını almak o kadar kolay olmayabiliyor. İşte o meşhur tabir burada devreye giriyor "zamanla olacak" 😊

Bir önceki yazımda bir bebeğimiz ve annemizden bahsetmiştim (hatırlamak isteyenler için önceki yazımı buraya bırakıyorum). 

Sorunu tespit etmiş ve bir plan oluşturmuştuk. 10 günde mucize tabii ki yaşanmadı. Size bebek artık sorunsuz emiyor ve annemiz çok rahatladı, keyifle emziriyor demeyeceğim.

İstekler ve gerçekleşenler olarak konuyu ele alıyorum. Annemiz, bebekli hayata kendi yaşamını adapte etmeyi öğrenecek. Hazırladığım plan ona rehber olacak, zamanla kendi ritimlerini bulmalarını sağlayacak. Burada amacım, annenin süreci daha az stres ve kaygıyla geçirmesini sağlamaktı. Bir görüşme ve telefon desteğiyle seansımızı sonlandırdık. 

Kısacası bu vakanın özeti: Bazen çözüm dışarıdan değil, bakış açımızı değiştirdiğimizde ortaya çıkıyor. 

Şimdi sizden bir şey istiyorum: Gözlerinizi kapatın ve şu ana kadar olan yaşamınızı bir düşünün…

Bakın bakalım, orada bir yerlerde ‘zamanla olacak’ dediğiniz bir süreç var mı?

Yorumlarda buluşalım mı 😉💖

12 Mart 2026 Perşembe

Sorun Bebek Değildi

Yine bilgisayarımı aldım elime…

Aslında uzun zamandır alıp alıp bırakıyorum.

Nereden başlayacağımı bilemediğim bir karmaşa içindeyim sanki. Halbuki çabuk pes eden biri değilimdir. Sorunun yarattığı kaosa takılmak yerine, sorunun kaynağını bulup çözmeye odaklanırım çoğu zaman. Ama uzun zamandır bunu yapmayı bıraktım.

Belki de bazen o kaos ortamı oluşmalı.
İpler birbirine dolaşmalı.
Kördüğüm belki de öylece kalmalı.

Çünkü bazı şeyleri çözmek için uğraşmamak gerekiyor artık. Herkese merhem olmaya çalışınca ne oluyor ki? Gerçeği görüp kelimelere döktüğünde, karşındaki bunu ne kadar anlamlandırabiliyor? Ona kısa yolu gösterirsin ama çoğu zaman insan, yine de o uzun yolu yaşayarak öğrenir. O yüzden artık kendimi merkeze almaya karar verdim. Herkes kendi sorununu, kendi seçiminin sonuçlarını yaşayarak öğrensin. Tıpkı benim gibi.

18 yıllık memuriyet hayatımdan istifa ederek özel bir üniversitede öğretim görevliliğine geçmiştim. Bu işi bir meslekten çok, keyifle üreteceğim bir alan olarak hayal etmiştim ama hayallerle gerçeklerin aynı olmadığını yaşayarak öğrendim.

Bu yüzden şu sıralar hayatımı biraz rölantiye aldım.

Kontrol etmiyorum.
Planlamıyorum.
Sadece yapmam gerekenleri yapıyorum.

Doktora sürecim devam ediyor. Ve hayatın akışı içinde danışmanlıklar vermeye başladım. Bunların başında da emzirme danışmanlığı geliyor.

Ben danışmanlığı; bilgilendirmek, yol göstermek ve gerekirse o yolda eşlik etmek olarak görüyorum.

İki doğum yapmış, 21 ay çalışarak emzirmiş ve bu süreçte sosyal desteği çok sınırlı yaşamış bir anne olarak, emzirme sürecinin bir kadın için ne kadar zorlayıcı olabileceğini biliyorum.

Ama zamanla şunu da fark ettim:

Bazen sosyal desteğin olmaması değil, bilinçsiz sosyal destek bir kadını çok daha fazla yıpratabiliyor.

Her danışan bende ayrı bir dünya oluşturuyor. Yazışmalarından bile bunu anlayabiliyorum. Sorduğum sorulara verdikleri cevaplar çoğu zaman sorunun nerede olduğunu yüz yüze görüşmeden bile görmemi sağlıyor. Bilimsel ölçeklerle değerlendirdiğimde de çoğu zaman tahminim doğru çıkıyor.

Geçtiğimiz günlerde karşılaştığım bir vakada da durum tam olarak böyleydi.

İlk gebelik.
Travmatik bir doğum.
Ve anne-bebek bağlanmasını sekteye uğratan sözde “yardımlar”.

Anne doğum sırasında klitoris hasarı ve anal sfinkter çatlağı gibi oldukça travmatik bir doğum deneyimi yaşamıştı. Bebek 3060 gram doğmuştu. Muhtemelen annenin fiziksel ve duygusal tükenmişliği, doğum sürecinde bebeği etkili şekilde itmesini de zorlaştırmıştı. Doğumdan sonra bebek emmişti. Emme refleksi gayet iyiydi ama annenin iyileşme süreci oldukça uzun sürmüştü.

Bu süreçte anneanne, kayınvalide ve eş sürekli yanındaydı. İlk bakışta bu bir destek gibi görünse de çoğu zaman işler böyle yürümüyor.

Anne eve çıktıktan sonra misafirler gelmeye başlamış. Dinlenememiş. Bedeni toparlanamamış. Zihni sakinleşememiş.

Üstelik bir süre sonra işe de dönmek zorunda kalmış. Yarım gün de olsa bebeğinden ayrı kalmış.

Anne kendisinin psikolojik olarak iyi olduğunu düşünüyordu.

Ama lohusalık depresyonu bazen çok sessizdir.
Öyle sessizdir ki kimse fark etmez.
Hatta bazen kişi kendisi bile fark etmez.

Sorunun bebeğin memeyi istememesi olduğunu düşünürsünüz.

Oysa bazen sorun bebek değildir.

Bu vakada da öyleydi.

İlk yaptığım şey, anneden gebeliğini, doğumunu ve sonrasındaki süreci kendi ağzından dinlemek oldu. Ardından Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeğini uyguladım.

Bu ölçekte kesme puanı 13’tür. Yani puan 13 ve üzerindeyse kadını bir uzmana yönlendirmek gerekir.

Bu annemizin puanı 12 çıktı.

Yani sınırdaydı. Ama kendisini iyi hissediyordu.

İşte tam bu noktada, bir ebe olarak yapılması gereken şey sorunu sadece meme reddi olarak görmek değildi.

Ben de annemiz için özel olarak hazırladığım “Emzirme ve Bağ Kurma Planı”nı paylaştım. Süreci daha kontrollü ilerletebilmesi için bir kontrol listesi hazırladım. Ayrıca sakinleşmesini ve kendisini gerçekten duyabilmesini desteklemek için nefes farkındalığı egzersizleri planladım.

Şimdi 10. günde geri bildirim bekliyorum.

Umarım süreç su gibi akar.
Anne ve bebeği yeniden birbirlerinin ritmini bulurlar.

Çünkü en büyük iş yine annede bitiyor.

Onun isteği, dirayeti ve kendi iç sesine yeniden güvenebilmesi…

Benim yaptığım ise sadece karanlık bir yola ışık olmak...